Het komt vaak voor dat frustraties in teams zich onterecht richten op de leidinggevende. Dit fenomeen, vaak killing the leader genoemd, ontstaat wanneer een team zijn ongenoegen of interne spanningen projecteert op de persoon die aan het roer staat. Maar hoe komt het dat deze frustraties in teams zo vaak bij de leider eindigen? In deze podcastaflevering vertel ik waarom je het vooral niet persoonlijk moet nemen en wat je als leidinggevende tegen killing the leader kunt doen.
Wat is “killing the leader”?
Als leidinggevende draag je veel verantwoordelijkheid. Je moet zorgen voor duidelijkheid, een heldere taakverdeling en het nemen van beslissingen, terwijl je tegelijkertijd je teamleden een luisterend oor biedt, motiveert en waardeert. Dit zorgt ervoor dat teamleden vaak de onrealistische verwachting bij zich dragen dat je een ‘superheld’ bent en alle problemen wel even oplost.
Deze projectering op de leidinggevenden is normaal als teams in hun ontwikkeling nog niet volwassen zijn. In deze fase is er onvoldoende eigenaarschap en leggen alle leden problemen buiten zichzelf. Als zaken niet lopen zoals ze zouden moeten lopen, wordt er naar jou gekeken. Negatieve ontwikkelingen worden op jou verhaald, want jij bent nu eenmaal de leider die is aangesteld. Voor je het weet, voel je negatieve energie in het team, waarbij het lijkt alsof dit jou kwalijk wordt genomen.
Dit fenomeen – killing the leader – houdt in dat teamleden hun frustraties op jou als leidinggevende richten – vaak zonder een directe aanleiding. Het gevoel van kritiek komt soms uit de lucht vallen en is zelden gebaseerd op iets concreets. Dit kan ontzettend vervelend en verwarrend zijn, vooral omdat je vaak reageert op iets dat onuitgesproken blijft. Frustraties in teams kunnen zich opstapelen en zonder dat ze het zelf beseffen, leggen je teamleden hun ontevredenheid op jouw schouders.
Waarom frustraties in teams zich op de leidinggevende richten
Frustraties in teams ontstaan meestal uit onderlinge spanningen, gebrekkige communicatie of onuitgesproken verwachtingen. Als teamleden niet gewend zijn om zelf problemen direct aan te pakken, gaan ze vaak op zoek naar een gezamenlijke ‘vijand’; dat ben jij als leidinggevende.
Het team beschikt niet over de vaardigheden om conflicten, irritaties en gedoe bespreekbaar te maken. Frustratie moet echter een kant op kunnen, dus zoeken teamleden een uitweg door te zuchten, kritisch te zijn, of cynische opmerkingen te maken. Dat voelt soms persoonlijk, maar geloof me: dat is het niet. Jouw teamleden keren zich niet tegen jou door de persoon die je bent. Elke leider zou op jouw plek dezelfde negatieve energie op zich af krijgen. Het individuele gedrag van jouw teamleden is namelijk het gevolg van een dieper liggend probleem in het gehele team, wat door het systeem in leven wordt gehouden.
Hoe ga je om met “killing the leader”?
Stap 1: neem het niet persoonlijk. Dit is makkelijker gezegd dan gedaan, want het is logisch dat passief-agressieve communicatie iets met je doet. Toch is het belangrijk te begrijpen dat frustraties in teams vaak voortkomen uit de dynamiek binnen het team, en niet uit jouw leiderschap.
De kunst is om te zoeken naar de bron van die ontevredenheid. Ga het gesprek aan met je team: wat zijn de behoeften van je teamleden? Wat zijn de dingen die hen tegenhouden om effectief te werken? Probeer patronen te ontdekken en te analyseren waar de frustraties vandaan komen.
Vaak ligt de oplossing niet in één-op-één-gesprekken of simpele beleidswijzigingen. Het is een complex proces waarin het hele systeem een rol speelt. De sleutel ligt in het ontwikkelen van vaardigheden binnen het team om spanningen te benoemen, meningsverschillen te integreren en conflicten op een constructieve manier aan te gaan.
Diepgewortelde groepsdynamiek
Individuele gesprekken kunnen soms op korte termijn verlichting geven, maar op de lange termijn verandert het systeem niet zomaar. Het is essentieel om de onderliggende dynamieken binnen het team te herkennen en patronen te doorbreken. Een team dat zijn frustraties enkel op de leidinggevende projecteert, mist vaak de stabiliteit en openheid om wrijving onderling bespreekbaar te maken. Dit vraagt om een verandering in de energie en de manier van werken binnen het team.
Als expert in groepsdynamica en verandermanagement begeleid ik teams die vastlopen in patronen van frustratie. Ik help leidinggevenden en hun teams om diepgewortelde patronen te doorbreken, zodat er ruimte komt voor effectieve samenwerking.
Ben jij klaar om jouw team te transformeren en frustraties in teams om te buigen naar positieve energie? Laten we samen aan de slag gaan. Neem contact met me op via mieke@miekevanderkroon.nl, Instagram of LinkedIn.
Een transformatie van jouw team
Wil jij als leidinggevende op zoek naar de juiste balans voor jouw team? Via een vrijblijvende call bespreken we bij welke ondersteuning jij en jouw team gebaat zijn. Binnen een traject van zes tot negen maanden kan je een behoorlijke transformatie met je team bereiken. Mijn werk is gedaan als jullie het vanaf dan zelf aankunnen.
Voor wie een korter traject zoekt, richt ik me op de eerste communicatiepatronen en helderheid over verantwoordelijkheden. Dit omvat tevens een klein stukje groepsdynamiek met basisregels. In het lange traject gaan we ook nog dieper in op onderlinge frustraties, het integreren van (menings)verschillen en het leren omgaan met conflicten.
Ik ben Mieke van der Kroon en ik help leiders om het plezier terug te vinden in het leidinggeven, door teams vanuit de juiste flow te laten (samen)werken. Neem gerust een kijkje op mijn website om te zien wat ik voor jou en jouw team kan betekenen.
Ik ben erg benieuwd wat je van deze podcastaflevering over frustraties in teams vond. Zin om nog even over dit onderwerp te sparren? Laat vooral iets van je horen via mieke@miekevanderkroon.nl, Instagram of LinkedIn.