Managementteams (MT’s) in het onderwijs ondersteunen teams om de schoolorganisatie soepel te laten draaien en problemen op te lossen. De valkuil van die drang om te helpen zorgt er echter voor dat ze te veel verantwoordelijkheid op zich nemen. Dit leidt niet alleen tot overbelasting van het MT, maar belemmert ook de groei en het eigenaarschap van het team. Hoe zorg je als MT in het onderwijs voor duidelijke kaders en verantwoordelijkheid op de juiste plek? Ik vertel erover in deze podcastaflevering.
De rol van het MT: Waar gaat het mis?
In veel scholen komen dezelfde patronen naar voren. Teams geven aan dat ze autonomie willen, maar in de praktijk worden taken en problemen vaak naar het MT doorgeschoven. “We kunnen dit niet oplossen, help!” klinkt het als onuitgesproken appèl. Vooral teams in een jongvolwassen stadium – nog zoekend naar balans en verantwoordelijkheid – tonen soms een grote mate van hulpeloosheid.
Het MT, met een sterke wil om te ondersteunen, springt vaak direct in. Brandjes worden geblust en beslissingen worden genomen. Het gevolg?
- Eigenaarschap blijft bij het MT liggen. Het team leert niet zelf verantwoordelijkheid te nemen.
- De kerntaken van het MT komen in gevaar. Door te veel te doen, verliezen MT-leden focus op strategische doelen.
- Grenzen vervagen. Dit geldt zowel op persoonlijk als professioneel vlak. Zonder heldere kaders wordt samenwerking stroperig en onduidelijk, wat daarna weer gedoe oplevert.
Waarom grenzen en kaders stellen in teams cruciaal is
Het stellen van grenzen en kaders is geen teken van afwijzing, maar van leiderschap. Wanneer iedereen weet wat er van hen verwacht wordt, ontstaat er duidelijkheid en veiligheid. Teams weten waar ze aan toe zijn en leren eigenaarschap te nemen over hun eigen taken.
Duidelijke kaders…
• … definiëren verantwoordelijkheden. Welke taken horen bij het team en welke bij het MT?
• … bevorderen samenwerking. Het hebben van heldere afspraken maakt elkaar aanspreken op gedrag makkelijker en zorgt voor een prettige werksfeer.
• … scheppen een gezonde context. Gedrag wordt voor een groot deel bepaald door de omgeving. Door een duidelijke structuur aan te brengen, creëert het MT een kader waarin het team kan groeien.
Teams willen autonomie, maar te veel autonomie leidt tot versnippering en onduidelijkheid. Wat ‘goed’ gedrag is, wordt dan een persoonlijke interpretatie. Oordelen die daaruit voortkomen zorgen voor een onveilige werkomgeving. Autonomie komt dus pas als doel, kaders en grenzen samen een gedeeld beeld hebben in het team.
Hoe verander je de context als MT?
Een succesvolle aanpak begint bij het veranderen van de context waarin het team werkt. Dit gaat verder dan inspirerende doelen formuleren; zonder concrete kaders blijft het vaag. Zorg dat de focus ligt op heldere en haalbare doelen die richting geven.
Daarnaast kun je:
• Checken hoe taken verdeeld zijn. Neem niet automatisch alles over, maar stel vragen: Wat heb je nodig om dit zelf op te lossen?
• Weerstand ombuigen. Onderstroom (gevoelens, gedrag) heeft net zoveel aandacht nodig als bovenstroom (inhoud). Werk aan vertrouwen en openheid.
• Duidelijke kaders communiceren. Geef aan wanneer en hoe het MT betrokken is. Dat helpt het team om zelfstandiger te werken.
Grenzen stellen: winst voor iedereen
Een MT in het onderwijs dat grenzen stelt en kaders duidelijk maakt, helpt niet alleen zichzelf, maar ook het team. Wanneer eigenaarschap op de juiste plek ligt, kunnen teams groeien en verantwoordelijkheid nemen. Dat creëert niet alleen rust en focus binnen het MT, maar ook een veilige en effectieve werkomgeving voor het hele team.
Wil je als MT in het onderwijs leren hoe je grenzen stelt en eigenaarschap binnen je team vergroot? Als expert in groepsdynamieken help ik je graag met een aanpak die werkt. Samen kunnen we jouw MT en team naar een hoger niveau tillen. Neem contact met me op via mieke@miekevanderkroon.nl of LinkedIn.
Een transformatie van jouw team
Wil jij als leidinggevende op zoek naar de juiste balans voor jouw team? Via een vrijblijvende call bespreken we bij welke ondersteuning jij en jouw teamleden gebaat zijn. Binnen een traject van zes tot negen maanden kan je een behoorlijke transformatie met je team bereiken. Mijn werk is gedaan als jullie het vanaf dan zelf aankunnen.
Voor wie een korter traject zoekt, richt ik me op de eerste communicatiepatronen en helderheid over verantwoordelijkheden. Dit omvat tevens een stukje groepsdynamiek met basisregels. In het lange traject gaan we ook nog dieper in op onderlinge frustraties, het integreren van (menings)verschillen en het leren omgaan met conflicten.
Ik ben Mieke van der Kroon en ik help leiders om het plezier terug te vinden in het leidinggeven, door teams vanuit de juiste flow te laten (samen)werken. Neem gerust een kijkje op mijn website om te zien wat ik voor jou en jouw team kan betekenen.
Ik ben erg benieuwd wat je van deze podcastaflevering over MT in het onderwijs vond. Zin om nog even over dit onderwerp te sparren? Laat vooral iets van je horen via mieke@miekevanderkroon.nl of LinkedIn.