In deze blogserie van vijf artikelen neem ik je mee in systeemgericht werken. Wat houdt het in? Wat is jouw rol als leider? En hoe kan je dankzij systeemgericht leiderschap meer resultaat, werkplezier en rendement uit de samenwerking binnen jouw team halen?
- Wat is systeemgericht werken aan teams?
- De invloed van de bovenstroom
- Waarom de onderstroom logisch is
- Neem het niet persoonlijk
- Maak het niet persoonlijk
Gedrag triggert gedrag
Er is één zekerheid in groepen: je gaat getriggerd worden door een ander zijn gedrag.
Hoe iemand kijkt en spreekt, maar ook de spreektijd en woorden die gebruikt worden kunnen jou triggeren. Als jij je kwetsbaar opstelt, zal de ander jou wat gaan vertellen vanuit een alwetende positie. Als iemand fronst met zijn wenkbrauwen wanneer jij iets zegt, schiet je in de verdediging. Het een roept het ander op.
Teams wijzen onbewust rollen toe
Naast deze logische directe reacties, speelt nog een ander proces. Groepen wijzen onbewust rollen toe aan personen.
Neem als voorbeeld de patiënt. Het slachtoffer. Die ene altijd zielige collega. Er is altijd wat. Vaak hebben ze het ook niet makkelijk. Maar elke keer steekt het weer de kop op. Het is altijd hetzelfde. Hoe kan dat?
Elke groep heeft een patiënt. Iemand die door de groep onbewust is toegewezen tot dat label. Deze persoon is net even anders dan de rest. En het is nu eenmaal niet leuk om net even anders te zijn. Dit teamlid voelt zich dan ook écht niet lekker, klaagt vaak en vraagt op verschillende manieren aandacht.
Vicieuze cirkel van de patiënt
Als reactie hierop – gedrag triggert nu eenmaal gedrag – ontstaat er een tweesplitsing. Het ene deel van het team schiet in een hulprol. Het andere deel zucht. “Gaan we weer”. En zo wordt er geholpen, gezwegen en met de ogen naar elkaars bevestiging van onuitgesproken irritatie gezocht. Na het overleg kan je gegarandeerd geroddel verwachten.
Voor je het weet zit je met je team in een vastlopende spiraal. Met dit gedrag wordt de positie van het ‘anders zijn’ van de patiënt versterkt en zal diegene niet beter in de groep komen te liggen. Bij de volgende samenkomst zal hij of zij automatisch weer de patiënt zijn. ‘De patiënt’ komt vaak pas van het label af als hij de organisatie uitgewerkt wordt, of zelf opstapt.
Meer stereotype rollen binnen een team
De patiënt is niet de enige stereotype rol binnen een team. Zo heb je vaak de verzorgers, de grappenmakers, dwarsliggers, azijnpissers, doorzetters en feestgangers.
Ook heb je altijd iemand die handig is met social media, de tijdsbewaker, die persoon die altijd klusjes tussendoor oppakt en degene die altijd als laatste het pand verlaat. Zodra iemand vaker iets doet, hoe sneller het een gewoonte van de groep is en hoe sneller diegene onbewust die rol krijgt toebedeeld.
Energie terug naar de taak
Alle leden van het team hebben te leren of hun gedrag zinvol bijdraagt aan de ontwikkeling van de groep. Iedereen heeft om te gaan met zijn onbewuste neigingen en overlevingsmechanismen uit het verleden. Iedereen is verantwoordelijk om iedereen binnen boord te houden.
Het heeft geen zin om de patiënt individueel te coachen of zelfs te ontslaan. Er wordt door de groep vanzelf een nieuwe patiënt naar voren geschoven. Er blijft altijd iemand die het meest ‘anders’ is dan de rest van de groep.
Deze onbewuste dynamiek zuigt de beschikbare energie weg. Je wil dit doorbreken, want het gaat ten koste van de ontwikkeling van je team. Sterker nog, het is een neerwaartse spiraal, die op de lange termijn grote gevolgen met zich meedraagt.
Alle leden van het team hebben te leren verschillen te integreren. Verschil is er immers altijd!
Hier nog even over sparren? Stel je vraag gerust via LinkedIn of Instagram, of stuur mij een mail: mieke@miekevanderkroon.nl.
Mijn visie en aanpak komt voort uit de theorieën van Y. Agazarian- “Human Living Systems” en in J. de Jong- “Competente mensen, competente teams”. Mijn eerder opgedane kennis in Transactionele Analyse, NLP, organisatiepsychologie en Deep Democracy zijn daar allemaal aan gelinkt. De meeste succesvolle en duurzame teamtransformaties heb ik toegepast vanuit het systeemgericht werken aan teamontwikkeling.
Ik ben Mieke van der Kroon en ik help leiders om het plezier terug te vinden in het leidinggeven, door teams vanuit de juiste flow te laten samenwerken. Neem gerust een kijkje op mijn website om te zien wat ik voor jou en jouw team kan betekenen.